| Startuj z nami | Dodaj do ulubionych | Księga gości | Forum | Chat | Newsletter | Powiadom znajomego | Poczta | Facebook |
Polski English Deutsch Français Russkiy CHRL AR
Wybrzeże SłowińskieHerb SłupskaHerb SłupskaHerb SłupskaHerb SłupskaHerb SłupskaHerb SłupskaHerb SłupskaHerb Słupska
Firma Portretowa
"S.I.Witkiewicz"
Twoja wyszukiwarka
- | - Stanisław Ignacy Witkiewicz-Witkacy (1885-1939) | Firma Portretowa S.I. Witkiewicz | Wystawa Muzeum Pomorza Środkowego | Media - | -
- | - Publikacje | Księgarnie | Noclegi | Informacja turystyczna | Plan miasta | Komunikacja | Imprezy i wydarzenia | Galeria | Serwisy - | -

Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy Firma Portretowa S.I. Witkiewicz / Wystawa stała w Muzeum Pomorza Środkowego

Wystawa stała

Jedyna w Polsce i największa na świecie stała wystawa prac plastycznych tego oryginalnego i interesującego artysty; około 120-125 prac oraz fotografie, listy, pierwodruki książek. Wystawa obejmuje 2 sale o powierzchni 154m2, co roku zestaw eksponowanych dzieł jest częściowo zmieniany. Scenariusz wystawy: Teresa Skórowa, aranżacja Mieczysław Łaźny.

Na wystawie eksponowanych jest ponad 100 pastelowych portretów, w większości wykonanych w ramach Firmy Portretowej "S.I.Witkiewicz", kilka obrazów olejnych, kilka rysunków. Dzieła z lat 1904-1924 prezentowane są w układzie chronologicznym, natomiast portrety powstałe w okresie działania firmy - przeważnie w układzie typologicznym (w zależności od typu regulaminowego, typu ikonograficznego, niekiedy także od osoby portretowanej).

Widz ma możliwość zapoznania się z pracami reprezentatywnymi dla wszystkich faz twórczości Witkacego (od okresu młodzieńczego do portretów powstałych w ostatnich miesiącach życia artysty). Zgromadzone materiały dokumentacyjne (fotografie, książki) przybliżają bogatą osobowość twórczą autora.

Na stałej wystawie prac Witkacego systematycznie odbywają się lekcje muzealne, głównie dla młodzieży szkół średnich z terenu Pomorza (od Stargardu Szczecińskiego po Gdynię).

Historia Kolekcji

Historia największej w Polsce i na świecie kolekcji sięga roku 1965, w którym muzeum zakupiło 110 pastelowych prac (109 portretów i 1 kompozycję) od mieszkającego wówczas w Lęborku Michała Białynickiego-Biruli, syna Teodora - zakopiańskiego lekarza i bliskiego przyjaciela Witkacego.

Był to okres, w którym twórczość portretowa tego artysty nie cieszyła się jeszcze zbyt wysokim uznaniem, jakkolwiek ceniono już jego dokonania w dziedzinie dramatu. W roku 1973 kolekcja powiększyła się m.in. o bardzo interesujący zespół 12 rysunków i 2 portretów pochodzących ze zbiorów rodziny Jana Józefa Głogowskiego, inżyniera i fotografa związanego z Witkacym.

W następnym roku muzeum pozyskało 40 prac od Włodzimierza Nawrockiego - dentysty zaprzyjaźnionego z artystą, któremu ten ostatni w zamian za usługi stomatologiczne rewanżował się portretowaniem krewnych, o czym świadczy napis na eksponowanym w pierwszej sali "Portrecie Zofii Nawrockiej". W 2005 roku kupiono 14 portretów ze spuścizny po filozofie Janie Leszczyńskim. Pozostałe prace nabywane były pojedynczo, od prywatnych oferentów lub za pośrednictwem antykwariatów i galerii.

Istotne jest posiadanie w kolekcji dzieł pochodzących z zaprzyjaźnionych z Witkacym domów (np. Jana Leszczyńskiego, Modesty Zwolińskiej - siostry Neny Stachurskiej, jednej z ulubionych modelek artysty).

W miarę skromnych możliwości finansowych muzeum oraz dzięki życzliwości sponsorów zbiór jest systematycznie powiększany, pomimo stale wzrastających cen dzieł Stanisława Ignacego Witkiewicza. Dzisiaj kolekcja liczy 253 prace, wśród których zdecydowanie dominują portrety malowane pastelami na papierze. Ponadto w zbiorach znajduje się kilkanaście rysunków, trzy pastelowe kompozycje, dwa portrety wykonane węglem oraz kilka obrazów olejnych i jedna akwarela.

Posiadane dzieła reprezentują wszystkie fazy twórczości Witkacego - okres młodzieńczy, okres rosyjski, lata przynależności do formistów, przełomowy rok 1924 (w którym artysta zaprzestał malowania obrazów według założeń teorii Czystej Formy) oraz lata działalności Firmy Portretowej (1925-1939).

W dwóch salach drugiego piętra Zamku Książąt Pomorskich pierwszą ekspozycję stałą udostępniono w maju 1982 roku; obecną (drugą) - we wrześniu 1988 roku. Wystawianych jest około 115-125 prac. Zestaw prezentowanych dzieł zmieniany jest częściowo co kilkanaście miesięcy, głównie z myślą o mieszkańcach miasta i regionu oraz o turystach regularnie odwiedzających Pomorze Środkowe.

Charakterystyka wystawy stałej

Ekspozycja umożliwia zapoznanie się z pracami reprezentatywnymi dla wszystkich etapów twórczości artysty. Dzieła z lat 1904-24 prezentowane są w układzie chronologicznym, natomiast portrety z lat 1925 39 przeważnie w układzie typologicznym.

Wśród prac młodzieńczych na uwagę zasługuje olejny Autoportret z odbicia w szybie (z Widokiem Wawelu na odwrocie) - najwcześniejszy znany wizerunek własny artysty.

Szczególnie interesujące są dwa obrazy przedstawiające zimowe krajobrazy, przyciąga wzrok zwłaszcza Pejzaż zimowy II, w którego formach zwraca uwagę dekoracyjna linia o secesyjnym rodowodzie. Podczas pobytu artysty w Rosji powstała m.in. Kompozycja, mająca być może odniesienia literackie. Pejzaż australijski to nawiązanie do wyprawy etnograficznej Bronisława Malinowskiego (z 1914r.).

Z okresu przynależności Witkacego do awangardowego ugrupowania formistów pochodzą m.in. olejna kompozycja Jowisz zmieniający się w byka oraz ołówkowy akt. Już w pracach z lat 1918 24 występują oznaczenia poszczególnych typów (skodyfikowanych później w regulaminie Firmy Portretowej). Na wystawie wydzielono portrety i rysunki powstałe w roku 1924, w którym artysta porzucił uprawianie "sztuki czystej".

Trzon ekspozycji to pastelowe portrety wykonane w ramach działającej od 1925r. jednoosobowej Firmy Portretowej "S.I.Witkiewicz", nastawionej na działalność usługowo-zarobkową. Fakt założenia firmy stanowić miał realizację przekonań autora (wyłożonych w pismach teoretycznych) o upadku "sztuki czystej", o zaniku "uczuć metafizycznych", wreszcie o całkowitej zbędności artysty we współczesnym mu społeczeństwie. Relacje pomiędzy zamawiającym a wykonawcą zostały sprecyzowane w regulaminie, wydanym drukiem w 1928r. w formie afisza i w 1932r. w formie książeczki (oba wydawnictwa prezentowane są na wystawie). Wiele pouczającej zabawy może dostarczyć samodzielna lektura poszczególnych paragrafów. W ofercie firmy było 7 rodzajów portretów, 6 z nich zamówić mógł każdy, zależnie od upodobań, a także od możliwości finansowych. Jedynie wizerunki typu C (i jego pochodne), wykonywane pod wpływem alkoholu i narkotyków, nie miały swojej ceny, gdyż nigdy nie były robione na zamówienie, powstawały zazwyczaj podczas spotkań towarzyskich organizowanych w domach przyjaciół. Portrety reprezentujące ten typ stanowią najciekawszą pod względem artystycznym część ekspozycji, odznaczającą się największym ładunkiem ekspresji.

Artysta niemal wszystkie portrety sygnował, podawał ich typ, czas powstania (bardzo często nawet datę dzienną). Szczegółowe adnotacje o zażytych środkach mają swoje źródło w badawczo-eksperymentatorskich zainteresowaniach Witkacego, który chciał określić, jaki jest wpływ poszczególnych specyfików na postrzeganie otaczającego świata, a w konsekwencji na formę artystyczną powstających prac. Warto zwrócić uwagę na portrety podwójne. Interesujące są także wizerunki, w których model ucharakteryzowano na postać historyczną (np. filozof Jan Leszczyński przedstawiony jako Robespierre).

Witkacy utrzymywał bliskie kontakty z wieloma znanymi osobami okresu międzywojennego; na wystawie zobaczyć można portrety m.in. pisarki Ireny Krzywickiej, malarza Rafała Malczewskiego (syna Jacka),pisarza Michała Choromańskiego.

W gablotach wyłożono pierwodruki książek S.I.Witkiewicza, pocztówki i kartki pisane do znajomych oraz oryginalne fotografie. Dopełnienie stanowią współcześnie wykonane reprodukcje fotograficzne kilku prac oraz zdjęć przedstawiających artystę w otoczeniu bliskich mu osób.

Uzupełnieniem ekspozycji prac plastycznych są, wykonane z oryginalnych negatywów pozostawionych przez Witkacego, fotografie lokomotyw (z lat 1899-1900) oraz słynnych "min" (z lat trzydziestych), wg negatywów Jana Głogowskiego.

Tekst: Beata Zgodzińska
Źródło: Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku



Gry, tapety, aplikacje, polifonia i... wszystko na komórkę kliknij tutaj>>>


Web Informer Button

Profesjonalne statystyki www